82 rocznica Bitwy pod Domanowem – 12.09.2021 rok

Na szlaku bojowym każdego polskiego pułku walczącego w kampanii wrześniowej 1939 roku, znajduje się miejsce szczególnie pamiętane i czczone. Dla 9 Pułku Strzelców Konnych takim miejscem jest Domanowo w gminie Brańsk. To tam 13 września 1939 roku doszło do największej bitwy stoczonej przez żołnierzy 9 PSK z doborowymi oddziałami niemieckimi. Przebieg tej bitwy spróbowała odtworzyć nasz GRH- przedstawiając licznie zgromadzonej publiczności inscenizację niektórych elementów tego starcia. Bitwa rozpoczęła się ona o godz. 9 natarciem Niemców od strony Brańska. Godzinę później nastąpił kolejny atak od strony Wysokiego Mazowieckiego. Niemcom nie udało się przełamać polskiej obrony, więc o godz. 11 rozpoczyna się kolejny atak, tym razem wsparty ogniem artyleryjskim. Pomiędzy godz. 12 a 15 polscy żołnierze odpierają kolejne niemieckie ataki. Dopiero dwa jednoczesne ataki Niemców po godz. 15 zdecydowały o wyniku bitwy. Jedynie dzięki baterii dowodzonej przez kpt. Bronisława Przyłuskiego z 14. Dywizjonu Artylerii Konnej, która zniszczyła 3 niemieckie czołgi, udało się uratować pułk przed całkowitą zagładą. Wieczorem oszacowano straty. W bitwie pod Domanowem zginęło lub zaginęło około 40 żołnierzy i oficerów 9 PSK . Z powodu strat zreorganizowano pułk. Z czterech szwadronów utworzono trzy. W bitwie pod Domanowem zginął między innymi por. Izydor Kołakowski, dowódca szwadronu. Jego imię nosi miejscowa szkoła podstawowa.
W realizacji tej rekonstrukcji pomogły nam następujące grupy:
Muzeum Pojzadów Militarnych w Częstochowie

GRH 44 DivisionHoch – und Deutschemeister
GH Ostpreussen
Grh Johannisburg
Towarzystwo Pamięci 7-Go Pułku Ułanów Lubelskich Im. Gen. Kazimierza Sosnkowskiego
Kurpiowska Grupa Historyczna 'Ostoya’
Szwadron Kawalerii im.10 Pułku Ułanów Litewskich


O efekty pirotechniczne zadbały „Demony Ognia”.

Uroczystości rocznicowe – Domanowo 12.09.2021 roku.

W bitwie pod Domanowem zginął między innymi por. Izydor Kołakowski, dowódca szwadronu. Jego imię nosi miejscowa szkoła podstawowa. W tej właśnie szkole, co roku w okolicach 13 września organizowane są uroczystości upamiętniające tamte pełne bohaterstwa dni. W uroczystościach udział biorą miejscowe władze samorządowe , młodzież szkolna i okoliczni mieszkańcy. Jednym z współorganizatorów tego wydarzenia jest Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK z Grajewa.
Tradycyjnie po uroczystościach, w miejscowym kościele parafialnym została odprawiona Msza Święta w intencji poległych tam żołnierzy , ich rodzin i bliskich. Następnie na miejscowym cmentarzu złożono hołd pochowanym tam poległym żołnierzom 9 PSK. Odczytano również Apelu Pamięci zakończony salwą honorową oddaną przez pododdział 2 batalionu 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej. Drugi batalion 15 GBZ nosi zaszczytne imię 9 PSK z Grajewa.
Po raz kolejny miejscowa społeczność oraz członkowie TP 9 PSK mogli z zadumą pochylić czoła nad mogiłami naszych bohaterskich żołnierzy z 9 Pułku Strzelców Konnych, których bojowy szlak wrześniowy zakończył się bitwą pod Kockiem w październiku 1939 roku.
Cześć ich pamięci!

„Ostatni schron Góry Strękowej” – widowisko w Wiźnie -11.09.2021

Kolejny nasz wyjazd miał wyjątkowy charakter. W ramach pamięci o tragicznych wydarzeniach kampanii wrześniowej 1939 roku, wzięliśmy udział w widowisku historycznym upamiętniającym obchody 82 rocznicy obrony odcinka „Wizna”. Na placu przed kościołem parafialnym w Wiźnie, mieszkańcy przygotowali spektakl pt. „Ostatni schron Góry Strękowej”. To unikalne i jedyne w swoim rodzaju poruszające wydarzenie przyciągnęło w sobotni wieczór rzesze widzów z najbliższych okolic, które w skupieniu i zadumie oglądało ten wzruszający spektakl .O wyjątkowości tego spektaklu niech świadczy fakt , że wszyscy aktorzy występujący na scenie to mieszkańcy Wizny i okolic. W tym śmiałym jak na dzisiejsze czasy projekcie uczestniczyli również rekonstruktorzy a wśród nich nasza grupa rekonstrukcji historycznej.
Pamiętajmy o obrońcach odcinka Wizna a postawa ich dowódcy kap. Władysława Raginisa niech będzie dla nas zawsze wzorem prawdziwego żołnierza.
CHWAŁA BOHATEROM Exclamation
Foto: radio.bialistok.pl ; 4lomza.pl ; Piotr Panufnik

77 rocznica bitwy 9 Pułku Strzelców Konnych AK w rejonie Osowe Grzędy – 08.09.2021

Tradycyjnie jak co roku 8 września niedaleko Leśniczówki Grzędy , pod pomnikiem poświęconym poległym w tej pamiętnej bitwie, spotykają się ludzie którzy chcą uczcić pamięć bohaterskich żołnierzy AK walczących o ten skrawek podlaskiej ziemi. Oprócz przedstawicieli władz samorządowych różnych szczebli, posłów i reprezentantów organizacji kombatanckich, na uroczystości tej można było dostrzec licznie zgromadzoną młodzież oraz mieszkańców okolicznych miejscowości. Nie zabrakło również członków rodzin poległych w bitwie partyzantów. Uroczystość rozpoczęła się Polową Mszą Świętą Następnie odśpiewano wspólnie Mazurka Dąbrowskiego. Po wystąpieniach zaproszonych gości, rozległy się dźwięki werbla i rozpoczął się Apel Pamięci zakończony salwą honorowa oddaną przez Kompanię Honorową 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej im. Zawiszy Czarnego. Na koniec jako wyraz wdzięczności i pamięci o walczących i poległych tam żołnierzy okupacyjnego podziemia, złożono pod pomnikiem wieńce i wiązanki kwiatów.
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
Jednym z współorganizatorów tych uroczystości było Towarzystwo Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych w Grajewie, które jak co roku wystawia wartę honorową . Wartę pełnią członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej 9 Pułku Strzelców konnych. Obecność naszej grupy rekonstrukcyjnej w stosownym do okoliczności umundurowaniu i uzbrojeniu, stworzyła w scenerii okolicznych bagien szczególne klimaty nawiązujące to tamtych dramatycznych wydarzeń.

 

„Wypad na Prusy” – Kowalewo 27.08.2021

Już od wielu lat na przełomie sierpnia i września w okolicach dawnego pogranicza polsko pruskiego odbywają się różnego rodzaju uroczystości upamiętniające rocznicę wybuchu II wojny światowej. Tym razem nasza GRH zawitała do Kowalewa w gminie Biała Piska. Miejsce to nie jest przypadkowe, bo to właśnie w okolic tej miejscowości 4 września 1939 roku nastąpił wypad Podlaskiej Brygady Kawalerii na Prusy. Był to jeden z nielicznych epizodów tzw. kampanii polskiej, gdy wojsko polskie przekroczyło granice III Rzeszy i zaatakowało terytorium wroga. Akcja nie miała wielkiego znaczenia militarnego, ale odniosła duży skutek propagandowy i po dziś dzień wspominana jest jako akt polskiej odwagi i ułańskiej fantazji. „Ojczyzna – Polska wolna i niepodległa” to tytuł projektu w ramach którego w Kowalewie odbyła się rekonstrukcja historyczna „Żołnierz Polski w obronie młodej niepodległej”. Biorąc udział w tej inscenizacji, GRH 9 PSK uczciła pamięć dwóch szwadronów grajewskiego pułku, który wchodząc w skład Podlaskiej Brygady Kawalerii brały czynny udział w tym wypadzie dołączając do nielicznych jednostek Wojska Polskiego, które we wrześniu 1939 roku przekroczyły granicę III Rzeszy. Rekonstrukcja odbyła się na autentycznym terenie walk z tego okresu – co u wielu rekonstruktorów wzbudziło dodatkowe fale emocji. Inscenizacja była punktem kulminacyjnym projektu, któremu towarzyszyło także złożenie kwiatów i zapalenie zniczy pod tablicami pamiątkowymi i tutejszym pomnikiem.

Odsłonięcie muralu poświęconego 9 PSK – 14.08.2021

 

W sobotę 14 sierpnia, czyli w przeddzień Święta Wojska Polskiego w Grajewie w tzw. „parku z czołgami” odbył się piknik historyczno-militarny. Jego głównym elementem było symboliczne odsłonięcie muralu powstałego na ścianie budynku Centrum Organizacji Pozarządowych. Treść muralu nawiązuje do 100. Rocznicy powstania 9 Pułku Strzelców Konnych, który stacjonował w Grajewie w latach 1924-1939. Odsłonięcia muralu dokonali Burmistrz Miasta Grajewa – Dariusz Latarowski i dowódca GRH 9 PK – Grzegorz Marciniak. Krótki referat wprowadzający o historii 9 PSK wygłosił dr Tomasz Dudziński. Odsłonięcie muralu było jednak tylko jedną z atrakcji zaplanowaną w ramach pikniku. Jego uczestnicy mieli także możliwość zapoznania się z wystawą plenerową „Barwa i tradycja 9 PSK” oraz obejrzenia filmu paradokumentalnego „Poznaj Pana po cholewie…”. Najmłodsi mieszkańcy skorzystali z licznych animacji tematycznych prowadzonych przez animatorów „Fabryki zabawy”, czy tzw. „dmuchańców”. Dużym zainteresowaniem cieszyła się też diorama Grupy Rekonstrukcji Historycznej 9 PSK, na której było prezentowane umundurowanie, oporządzenie i uzbrojenie kawalerzystów z okresu II RP oraz namiot promocyjny Grajewskiej Izby Historycznej. Harcerze z Hufca „Biebrzańskiego” ZHP im. 9 PSK prowadzili miniquiz tematyczny o 9 PSK z symbolicznymi nagrodami dla dzieci i młodzieży.
Powstanie muralu i wystawy oraz organizacja pikniku była możliwa dzięki środkom pozyskanym przez nasze Towarzystwo w ramach dotacji Ministerstwa Obrony Narodowej w ramach projektu „Mur, ale historia Wojska Polskiego”. Mamy nadzieję, że powstały mural będzie kolejnym elementem przestrzeni miasta przypominającym w atrakcyjny sposób o chlubnej tradycji polskiego oręża oraz lokalnym dziedzictwie historycznym, którym byli kawalerzyści 9 Pułku Strzelców Konnych.

Rajd śladami partyzantów z 9 PSK AK – Grzędy – 7- 9.07.2021

W dniach 07 – 09.07.2021 gościliśmy żołnierzy z 2 batalionu zmechanizowanego z Giżycka wraz z ich dowódcą ppłk. M. Gawrysiem. Grupa żołnierzy uczestniczyła w dwudniowym rajdzie szlakiem walk 9 PSK AK na Czerwonym Bagnie. Swoją przygodę rozpoczęła najpierw od zwiedzenia Grajewskiej Izby Historycznej oraz zapoznania się z działaniami oddziału AK, który stoczył w 1944 roku, w ramach akcji „Burza”, największą bitwę partyzancką na terenie Podlasia.

W ciągu dwóch dni udało się wspólnie pokonać szlak około 40 km, brnąc po bezdrożach, bagnach, lasach biebrzańskiego rezerwatu. Największym wyzwaniem tegorocznej wyprawy była przede wszystkim walka z wszechobecnymi muchami, które dosłownie oblepiały i kąsały każdego uczestnika rajdu. Ukoronowaniem tej walki była możliwość spotkania w locie pięknego orła bielika oraz, oczywiście, mile spędzony czas, już po wyprawach, podczas wieczornego grillowania.

Żołnierze bardzo zmęczeni, ale i zadowoleni potwierdzili gorącą chęć powrotu w przyszłym roku i ponownego podjęcia wysiłku pokonania szlaku.

Miejmy nadzieję, że rajd szlakiem 9 PSK AK wróci ponownie jako stały element kalendarza imprez organizowanych przez nasze Towarzystwo.

Wiele dróg dla Niepodległej- Bielsk Podlaski – 3.07.2021 rok

Początek lipca zastał nas w malowniczym parku Aleksandra Jagiellończyka w Bielsku Podlaskim. Na zaproszenie organizatorów IV Pikniku Militarnego ,,Wiele dróg do Niepodległej” mieliśmy okazję zaprezentować nasze stoisko i urozmaicić wydarzenie hukiem wystrzałów z naszego CKM Browning wz. 30. Obok stoisk innych grup rekonstrukcyjnych, służb mundurowych i grup strzeleckich mogliśmy przybliżyć zwiedzającym historię 9 PSK z Grajewa oraz przedstawić umundurowanie i uzbrojenie strzelca konnego. Nikt nie przeszedł obojętnie obok możliwości ,,wzięcia historii do ręki”. Najmłodsi nie przegapili okazji by choć na chwilę wcielić się w żołnierza polskiego i zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie. Zapraszamy na kolejne wydarzenia z naszym udziałem.

 

Walne zgromadzenie Towarzystwa Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych – 26.06.2021

 

W bieżącym roku, podobnie jak w zeszłym, sytuacja epidemiczna zmusiła nas do organizacji Święta 9 PSK w ograniczonym zakresie.

W dniu 26 czerwca w siedzibie Grajewskiej Izby Historycznej odbyło się Zwyczajne Walne Zgromadzenie Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK, na którym tradycyjnie już podsumowaliśmy zeszły rok działalności. Wśród zaproszonych gości nie zabrakło dowódcy 2 batalionu zmechanizowanego 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej – ppłk Mariusza Gawrysia. Spotkanie członków Towarzystwa po tak długiej przerwie było okazją do długich rozmów i wymiany poglądów oraz oczywiście planów na przyszłość. W trakcie spotkania zgromadzonym zostały zaprezentowane okolicznościowe znaczki wydane przy współpracy z Pocztą Polską z okazji przypadającej w tym roku 100. Rocznicy powstania 9 psk. Spotkanie było też okazją do zwiedzenia Grajewskiej Izby Historycznej, która od początku roku funkcjonuje w wyremontowanym budynku przedwojennego kasyna oficerskiego. Szczególne zainteresowanie wzbudziła odświeżona ekspozycja poświęcona naszemu pułkowi, w tym prowadząca na nią replika bramy grajewskich koszar z okresu II RP.

Drugim elementem obchodów tegorocznego Święta 9 psk była msza święta w intencji wszystkich żołnierzy 9 psk i 9 psk AK oraz członków Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK, która odbyła się 29 czerwca w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej w Grajewie – przedwojenny, kościele garnizonowym naszego pułku. W tym wypadku również gościliśmy delegację 2 batalionu zmechanizowanego 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej.

Mamy nadzieję, że w przyszłym roku będziemy mogli wrócić do wieloletniej tradycji organizacji Święta Pułkowego w bardziej uroczystej oprawie.

100 lecie powstania 9 PSK i Dni Otwartych Koszar z 2 Batalionem 15 GBZ- 25.06.2021- Giżycko

Niestety, panująca pandemia kolejny raz pomieszała Towarzystwu szyki i nie udało nam się zorganizować tradycyjnego pikniku z okazji Święta 9 Pułku Strzelców Konnych. Na szczęście w sukurs Towarzystwu przyszli niezawodni żołnierze z giżyckiego 2 batalionu zmechanizowanego im. 9PSK z Grajewa. Z okazji 100-lecia utworzenia 9 Pułku Strzelców Konnych zorganizowali oni, w dniu 25.06.2021, piknik „Dni otwartych koszar”. W wydarzeniu uczestniczyła 9–cio osobowa reprezentacja naszego Towarzystwa i GRH.

Piknik rozpoczął się uroczystym apelem, a następnie odbyły się pokazy wyszkolenia żołnierzy oraz można było zapoznać się ze sprzętem wojskowym. Ta część została zakończona żołnierską grochówką pod gołym niebem.

Kolejną częścią uroczystości było zwiedzanie Izby Pamięci 2 batalionu oraz 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej im Zawiszy Czarnego, podczas którego zapoznaliśmy się z historią giżyckiej jednostki wojskowej.

Na zakończenie goście zostali zaproszeni na wspólny uroczysty żołnierski obiad.